Zonlicht heeft op verschillende niveaus invloed, het is niet alleen een bron van warmte. Het directe zonlicht zorgt niet alleen voor de aanmaak van vitamine D dat belangrijk is voor gezonde groei van boten, tanden en spierweefsel, maar het werkt tevens als een biologisch signaal via de huid, het oog, het vaatstelsel, het immuunsysteem, mitochondriën en hormonen. Eenvoudiger kan het niet gezegd worden. Zonlicht is eigenlijk het voedsel van de aarde en van alles wat op aarde leeft. Zonlicht, we kunnen niet zonder, zowel mentaal als fysiek[1]
Zonlicht is de straling die zich laat beschrijven als een stroom van zg. fotonen. Ieder foton draagt een bepaalde hoeveelheid energie, fotonenergie en daaraan gekoppeld een golflengte, kleur[2] Het spectrum van zonlicht, de elektromagnetische straling, loopt van (ultra)violet (100 nm) tot infra rood meer dan 780nm. De golflengte van voor het menselijk oog zichtbaar licht loopt van ca. 400 nm (violet) tot 700 nm (diep rood). De zon zendt dus een zeer breed spectrum aan kleuren uit. Dit spectrum aan kleuren kunnen we waarnemen in een regenboog, doordat de verschillende fotonen met verschillende golflengten zich verschillend in water gedragen. De brekingsindex van water dat als een prisma functioneert, is nl niet voor iedere golflengte hetzelfde. Daardoor worden de verschillende golflengten onder verschillende hoeken gebroken en kunnen we dit als verschillende kleuren waarnemen[3].

Zonlicht vormt de oorspronkelijke energiebron van vrijwel alle plantaardige voeding. Planten vangen de fotonen op en zetten hun energie via fotosynthese om in chemische energie, waaruit koolhydraten, vetten, eiwitten, vitaminen en een groot aantal andere plantaardige stoffen worden gevormd. Mens en dier ontvangen deze zonne-energie vervolgens indirect via het voedsel. De bijzondere waarde van door de zon gevormd voedsel ligt in de complexe biologische producten die onder invloed van licht in de levende plant zijn ontstaan. Fotosynthese wordt dit proces genoemd. Vervolgens is dit hét voedsel voor mens en dier die hun energie krijgen door de oxidatie van deze organische stoffen.
De fotosynthese: fotonen worden door fotosynthetische pigmenten, chlorofyl, van de plant geabsorbeerd. Samen met koolstofdioxide is dit het uitgangsmateriaal voor de synthese van chemische energie, koolhydraten, aminozuren, vetzuren en een groot aantal andere plantaardige stoffen wat de planten in zich opslaan om te gebruiken voor groei, onderhoud en herstel. Stikstof, fosfor, kalium, magnesium, ijzer, zwavel enzovoort komen uit de bodem, water en soms de lucht. De fotonen leveren vooral de energie en kracht waarmee de plant deze grondstoffen kan verwerken[4].
In schema: fotonen → fotosynthese → glucose/andere organische stoffen → voeding → energie voor het organisme. In het menselijk lichaam worden de organische verbindingen omgezet o.a. in energie.
De meeste dieren zijn vegetariërs, ze leven van planten. De meeste roofdieren echter eten niet alleen vlees, maar ook plantaardig voedsel en andere voedselbronnen. Roofdieren hebben een specifiek voedingspatroon dat hen helpt om snel energie te verkrijgen. Een belangrijk aspect van hun dieet is het eten van de ingewanden van hun plantenetende prooi. Deze ingewanden bevatten vaak al verteerd voedsel, wat rijk is aan voedingsstoffen. Dit stelt roofdieren in staat om efficiënt gebruik te maken van de energie die in hun prooi aanwezig is, omdat ze intuïtief weten dat hier veel vitaminen en mineralen in aanwezig zijn die het roofdier niet op een andere wijze kan verkrijgen. Het roofdier, een vleeseter, kan immers geen planten verteren. Ook de benodigde enzymen kunnen ze vaak niet zelf maken. Als een roofdier (carnivoor) niet de maag en ingewanden op zou eten zou hij spoedig gebrekziekten oplopen. Instinctief weten ze dus wat het gezondst voor ze is[5].
Maar er is ook een ander soort licht die alle levende wezens – planten, dieren, mensen – uitstralen, ultrazwakke biofotonemissie genaamd. Deze minuscule lichtflitsen, biofotonemissie zijn waargenomen in vele cel- en weefseltypen van planten, dieren, bacteriën, menselijke cellijnen en het menselijk lichaam. Ze worden op natuurlijke wijze door elk levend wezen gegenereerd maar zijn zo veel zwakker waardoor ze onzichtbaar zijn voor het blote oog. Ze zijn zo zwak dat ze alleen met zeer gespecialiseerde apparatuur kunnen worden gedetecteerd wat een enorme uitdaging vormt voor onderzoekers die de bron en functie ervan in biologische systemen proberen te begrijpen[6]. Wetenschappers werken er nog steeds aan om hun rol volledig te begrijpen. Tot nu toe hebben ze deze emissies in verband gebracht met verschillende biologische processen, waaronder cel metabolisme en cel communicatie. Vroege interpretaties van biofotononderzoek beschouwden biofotonemissie voornamelijk als een metabolisch bijproduct. Echter, de vooruitgang in biofotonica en verwante interdisciplinaire vakgebieden heeft geleid tot een genuanceerder begrip van dit fenomeen[7].
Tweedimensionale beeldvorming van ultra-zwakke biofotonemissie van de menselijke hand. De foto(A) genomen onder zwakke lichtverlichting en de bijbehorende tweedimensionale beelden van spontane ultrazwakke biofotonemissie met variabele accumulatietijd van 10 min(B), 20 min(C) en 30 min(D). De dorsale zijde van de menselijke hand was gepositioneerd op 37 cm afstand van het CCD-cameravenster. Dit werk is gelicentieerd onder een Creative Commons.
Het fenomeen van biologische ultrazwakke fotonemissie (UPE), de zogenaamde biofotonen, is waargenomen in alle levende systemen die zijn onderzocht. Het onderzoek toont een duidelijk contrast aan tussen de UPE van levende en dode muizen. Ook bij planten wordt gezien dat een toename van temperatuur en een toename van beschadigingen een toename van de UPE-intensiteit veroorzaakten. Bovendien veranderden chemische middelen de UPE-emissiekenmerken van planten. Als gevolg hiervan biedt UPE-beeldvorming de mogelijkheid om de vitaliteit bij dieren en de reacties van planten te zien[8].
De eerste waarnemingen van fotonenemissie worden toegeschreven aan de Russische bioloog Alexander Gurwitsch, die in de jaren 1920 ontdekte dat cellen van plantaardige organismen een zwakke lichtstraling uitzenden in bepaalde ontwikkelingsstadia wat de deling van cellen kan induceren. Hij noemde dit fenomeen "mitogene straling"[9]. Het concept was lange tijd controversieel, maar in de jaren zeventig gebruikten Fritz-Albert Popp en zijn collega's nieuwe meettechnieken om te bevestigen dat levende cellen inderdaad ultrazwakke fotonenemissie produceren. Door Fritz-Albert Popp werd dit fenomeen onder de naam ‘biofotonen’ vanaf rond 1970 in geïnteresseerde kringen in het Duitstalige gebied tamelijk bekend. In plaats van actief het materiaal te verkleinen en analyseren, werd hier het onverdeelde, hele organisme onderzocht. Het idee is om wisselende lichttinten, zoals ze in de natuur voorkomen, in het laboratorium na te bootsen en vervolgens de reactie te meten van het aangestraalde object. Planten ontwikkelen zich immers in een continue afwisseling van dag en nacht. Naast de daglichtintensiteit is er, bijna onopgemerkt ook een sprake van kleurverloop. Voor het laboratorium moesten de wisselende lichtsituaties worden gesimuleerd. Een lichtbron met veranderbare kleuren belicht de monsters en simuleert de dag. Een daaropvolgende donkere fase simuleert de nacht, waarin de lichtuitstraling van het monster, bv graan of appels, wordt gemeten[10].
Onze dagelijkse voedselkeuzes zijn van grote invloed op onze gezondheid. Een dieet van producten die zo weinig mogelijk geraffineerde en onbewerkte zijn wordt gezien als een dieet dat bijdraagt aan een verminderd risico op chronische ziekten. Dat is een belangrijke reden om biologische producten te kopen. Dat biologisch geteelde producten gezonder zijn dan gangbaar geteelde producten is door meerdere onderzoekers bevestigd. Sommige van deze studies laten zien dat biologisch producten hogere hoeveelheden droge stof, meer anti-oxidanten, hogere of gelijke hoeveelheden vitamine C en mineralen, en een vergelijkbare of betere kwaliteit aan eiwitten hebben. Het lijkt er dus op dat biologische producten meer gezond makende stoffen bevatten. Zeker is dat ze vaak minder schadelijke stoffen bevatten, zoals residuen van pesticiden, nitraat en schimmelgifstof (mycotoxinen)[11].
Het verschil tussen biologische en niet biologisch producten is o.a. de smaak. Biologische producten smaken lekkerder. Wij zijn goed in staat om zelf te bepalen welke producten goed en gezond, zijn. Dit doet iets met de mens en wij moeten beschermd worden tegen slechte producten. Door smaakvervlakking zijn we steeds minder in staat om dit te bepalen wat goed voor ons is. Het niet-biologische overheerst namelijk. Een product moet goedkoop, daarna wordt pas gekeken hoe het smaakt[12].
Binnen de reguliere wetenschap kijkt men vooral naar voedingsstoffen (zoals vitamines en mineralen) of residuen van bestrijdingsmiddelen. Maar niet naar de levenskracht of vitaliteit van biologisch-dynamische producten [landvanons.nl]. Levensmiddelen leveren niet alleen voedingsstoffen, vitaminen, mineralen en nog veel meer.
De belangrijkste conclusies uit het genoemde literatuuronderzoek zijn:
• Biologisch voeding bevat geen chemische gewasbeschermingsmiddelen en minder schadelijke stoffen (biociden) dan gangbare voeding.
• Biologisch voeding bevat minder resistente ziektekiemen dan gangbare voeding.
• Biologisch voeding bevat meer antioxidanten (hulpstoffen) dan gangbare voeding.
• Biologische melk heeft een gunstiger vetzuurpatroon.
• Er zijn aanwijzingen dat het eten van biologische voeding leidt tot een lager risico op het ontwikkelen van stofwisselingsaandoeningen, zoals allergieën, suikerziekte en obesitas, en bepaalde vormen van kanker.
Deze effecten kunnen mogelijk een direct gevolg zijn van de biologische voeding of de andere levensstijl van consumenten die biologisch eten. Maar dit alles wijst wel op een positief gezondheidseffect dat om onderzoek vraagt.
Volgens Van Ruitenbeek, directeur van Stichting Demeter, is de gezondheidsclaim van biologische producten ook op meerdere manieren te verklaren: ‘de gezondheid neemt toe bij het eten van producten die vers en onbewerkt zijn en op een schone bodem zijn geteeld. Dan heb je het eigenlijk automatisch over de biologische werkwijze: zonder chemische toevoegingen.’ Proeven met komkommers geven mogelijk meer duidelijkheid. Daarbij werden de gangbare en biologische komkommers in stukken gesneden, en vervolgens in de oorspronkelijke vorm in cellofaan verpakt en in de koeling bewaard. Na ruim 14 dagen waren de gangbare komkommers verkleurd en zacht. De biodynamische komkommers waren nog groen en alle plakken waren weer aan elkaar gegroeid. Je kon ze aan één kant beetpakken en dan bleef de komkommer heel‘ Daar blijkt voor mij levenskracht uit, een zelf herstellend ordenend vermogen’[13].

Een vergelijkingsonderzoek van de gezondheid van kippen die onder gelijke omstandigheden werden gehouden maar waarbij de ene groep kippen biologisch kippenvoer te eten kreeg en de andere gangbaar kippenvoer te eten kreeg, gaf als resultaat dat biologische voeding bij kippen de veerkracht, het herstellend vermogen (immuunsysteem) vergroot, waardoor bij ziekte sneller herstel optreedt [Steven Berendsen landvanons.nl].
Gezondheid moet in een veel breder perspectief moet worden gezien. Biodiversiteit, een levende bodem, schoon water en schone lucht is van levensbelang voor de mensheid. Vooral landbouwgif is zeer schadelijk. Zie Uitzicht 2024-2. De biologische en biodynamisch werkende boeren tonen al sinds lange tijd aan dat het telen van gewassen zonder chemie heel goed mogelijk is en daarmee een grote bijdrage levert aan de gezondheid van mens en milieu [landvanons.nl].
Met complementaire methoden, zoals biofotonen-metingen, konden de ingrediënten, afkomstig van verschillende teeltsystemen significant worden onderscheiden. De onderzoekers waren in staat, bij die producten waarmee ze ervaring hadden, de herkomst als biologisch of gangbaar correct te identificeren[14]
De vraag is hier of er verschillende reacties optreden wanneer de wisselende lichttinten de biologische of de gangbare producten aanstralen.
We weten dat biologische producten anders zijn van samenstelling dan de gangbare producten[15]]. Maar reageert bio-tarwe bv ook anders op het gekleurde licht dan gangbare tarwe? Zouden de resultaten betrouwbaar te interpreteren zijn? Zijn deze proeven nauwkeurig genoeg uit te voeren om als basis voor wetenschappelijk werk te dienen? Al deze verwachtingen zijn vervuld. Duidelijke verschillen in het uitgezonden spectrum zijn meetbaar tussen biologisch producten en gangbare producten[16].
Over biofotonen, de ultra-zwakke fotonen, is er de laatste twee jaar nieuw wetenschappelijk werk verschenen. Er zijn aanwijzingen dat biofotonen een functionele rol kunnen spelen bij het doorgeven van signalen van cel naar cel. Steeds meer is er bewijs dat biofotonen als biomarkers kunnen zijn voor cellulaire gezondheid[17].
Onderzoekers van de University of Calgary hebben aangetoond dat levende organismen een extreem zwakke lichtemissie produceren, bekend als ultraweak photon emission (UPE) of biofotonen. Met zeer gevoelige camera’s zagen zij dat deze lichtemissie sterk afneemt na de dood van muizen. De onderzoekers denken dat dit licht ontstaat door normale stofwisselings- en oxidatieve processen in levende cellen. Mogelijk kan UPE in de toekomst gebruikt worden als niet-invasieve biomarker voor stress, weefselschade of ziekteprocessen. De studie ondersteunt dat levende weefsels meetbaar licht uitstralen, maar levert géén bewijs dat het lichaam bewust via licht communiceert of dat biofotonen een bewezen communicatiesysteem vormen. Ook toepassingen zoals vroege kankerdiagnostiek bevinden zich nog in een experimenteel stadium[18].
[1] Menculini G 2018 DOI:10.1016/j.jad.2018.08.071; Tong H 2024; DOI:10.1016/j.ajp.2024.104149; Stewart D 2025: DOI:10.1038/s44323-025-00029-1; Sarzetto A 2026; DOI:10.1080/07420528.2026.2678278; Holick MF 2020, DOI: 10.1007/978-3-030-46227-7_2; Cyr M 2022 ,DOI: 10.1016/j.smrv.2022.101660 ;Ireland RA 2025, DOI: 10.1016/j.jid.2024.11.030.
[2] Adams JA 2002: The mathematical physics of rainbows and glories.
[3] Nussenzveig, H. M. 2002: DOI: 10.1016/S0370-1573(01)00076-X; Openstax, college physics, The Rainbow and Prisms.
[4] Johnson MP 2016: DOI: 10.1042/EBC20160016; Zhen S 2022: DOI: 10.1111/nph.18375.
[5] Kohl KD 2015 :Do wild carnivores forage for prey or for nutrients?; Yoshimura H 2021: DOI: 10.1002/ece3.7885
[6] NRC.Canada.ca
[7] Bodis J 2026 DOI: 10.3389/fendo.2026.1861061.
[8] Tong J 2024 DOI: 10.1016/j.radmp.2024.06.004; Salari V 2025 DOI: 10.1021/acs.jpclett.4c03546.
[9] Gurwitch A 1927; doi.org/10.1007/ BF02253773.
[10] Sá R 2026; doi.org/10.1016/j.biosystems.2026.105880.
[11] Jiang B 2023, doi.org/10.1186/s12940-023-01085-1; Poulia KA 2025, doi.org/10.1038/s41430-024-01505-w; Morosan E 2025, doi.org/10.3390/foods14020293.
[12] Voorwoord Jonnie Boer in “Op zoek naar vitale voeding” van J. Strube en P Stolz.
[13] https://www.gfactueel.nl/komkommerproef-toont-motto-demeter.
[14] “Op zoek naar vitale voeding” van J. Strube en P Stolz.
[15] Crinnion WJ 2010; AGF 2026, Luc van den Vijver, Biokennis.
[16] “Op zoek naar vitale voeding” van J. Strube en P Stolz.
[17] Kam JH 2026 doi.org/10.1016/bs.irn.2026.01.014.
[18] Murugan NJ 2020 doi.org/ 10.3390/cancers12041001; De Paolis L 2025 doi.org/10.48550/arXiv.2510.05792; Salari V 2025 doi.org/10.1021/acs.jpclett.4c03546].
